Monday, March 30, 2009

ಕಡಲು, ಕಡಲ ತಡಿ ಮತ್ತು ತಲ್ಲಣಗಳ ಸಂಕಲನ

© pic by ani - my collection
ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ಪುಸ್ತಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ೩೬ ಬರಹಗಾರರ ಲೇಖನಗಳಿವೆ.
ಆರಂಭ
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರ ಸಪ್ಟಂಬರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚ್ ದಾಳಿ ನಂತರ ಜನವರಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಬ್ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಜನ ತಲ್ಲಣಗೊಡಿರುವುದು ನಿಜ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಅಗ್ರಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಣಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಬರಹಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರಿತು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹರು. ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಈ ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ.
ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬಹುತೇಕ ಬರಹಗಾರರ ವಯಸ್ಸು ನಲ್ವತ್ತು ದಾಟಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರು ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯುವಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಬರಹಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೌಢ ಬರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತು ದಾಟದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಂಗಳೂರು ಜನರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬಹುದು.
ತಲ್ಲಣ
ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿರುವ ಅಂಕಣಕಾರ ದಿನೇಶ್ ಅಮೀನ್ ಮಟ್ಟು, ಮುಸಾಫರ್ ಅಸ್ಸಾದಿ, ಕೆ.ವಿ.ತಿರುಮಲೇಶ್, ಭಾಸ್ಕರ ಹೆಗ್ಡೆ, ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಡಿ.ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷಣ, ವಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣ, ಜಿ.ಎನ್. ಮೋಹನ್, ಶಶಿಧರ್ ಭಟ್ ಮೊದಲಾದವರ ಬರಹಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಬ್ ದಾಳಿ ನಂತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕಾಗಿರುವ ಈ ಬರಹಗಳು ಒಂದು ದಿನದ ಬಾಳುವೆ ಇರುವ ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಭಾಸ್ಕರ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವ ಆಕಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಹಿಂಸಾಚಾರ ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಈಗ ಲೇಟೆಸ್ಟು - ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಾಜದ ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿ ಓಡಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ನಾಯಿ ನರಿಗೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಸಮಾಜದ ರೀತಿ ರಿವಾಜ್ ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಇಂತಹ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಗುಲಾಬಿ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ತಮ್ಮ ಭೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮತೀಯ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಅಪೂರ್ವ ಮಾದರಿಯಂತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜ ಮತಧರ್ಮದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ, ತಾಲಿಬಾನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಂದಿಯ ಉಪಟಳದಿಂದಾಗಿ ಮಗ್ದ ಮನಸಿನ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಎಂತಹ ಭಯದ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಕೋಮುದಳ್ಳುರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನು ವ್ಯಾಪಾರದ ಜಗಳದೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಘರ್ಷ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಶಶಿಧರ್ ಭಟ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಂದಕ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮುಜಾಫರ್ ಅಸ್ಸದಿ ಅವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕೋಮುವಾದ ಹಾಗೂ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮನ್ವಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೋಮುವಾದ ರಾಜಕಾರಣದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಇವತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಯೆಂಬುದು ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಘಟನೆ. ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಗಳು ಕೋಮುವಾದದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಶನಗೊಳ್ಳುವುದು ವಾಸ್ತವವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಬ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಕವಿ, ಅಂಕಣಕಾರ ಕೆ. ವಿ. ತಿರುಮಲೇಶ್ ತಿರುಗೇಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಗಮನಿಸಿದರೆ ರವಿಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಲಾರೆವು. ಯಾವ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ರವಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾನ ಮುಚ್ಚುವ ವಡ್ಯಾಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದು ನಾವು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಒಳ ಉಡುಪು ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ್ದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಬೊಬ್ಬಿರಿಯುವ ಹಿಂದೂ ಸನಾತನಿಗಳು ನಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಈ ವಿದೇಶಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿತ್ತೊಸೆದು ನಾರುಡುಗೆ ಧರಿಸಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿರಬೇಕೆಂದೇ? ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ತಿರುಮಲೇಶ್.
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಬಣ್ಣ ಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎನ್. ಮೋಹನ್ ಅವರ ಬರಹದ ಮಾತು ಪದೇ ಪದೇ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕೈ ರಕ್ತ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜನರನ್ನು ತಿದ್ದುವ, ಬದಲಿಸುವ ದಾರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಯೋಚನೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮ ಈ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮೈ ಕಾಯಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಲಾಭದ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಾಜಕತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹೊಣೆಗೇಡಿತನವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಂಕಣಕಾರ ದಿನೇಶ್ ಅಮೀನ್ ಮಟ್ಟು ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಅರಸು ಅವರ ಅವಸರದ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನ ಪೂಜಾರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಟಿ.ಎ.ಪೈ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. .. .. .. ಇಂದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಂತಹ ಅರಾಜಕತೆಯೊಂದು ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಹೊಣೆಗಾರರು. ಇವರಿಂದ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಲನೆ ಇಲ್ಲ.
ಹೀಗೆ ಕಡಲತಡಿಯ ತಲ್ಲಣಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಬರಹಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಕಡಲ ತಡಿ
ಜತೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಹಿರಿಯರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರೊ. ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರ ಬಹುಭಾಷೆಗಳ ಆಡುಂಬೊಲ, ಎಸ್.ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಬಹುಧರ್ಮಗಳ ಬೀಡು, ಗಾಯತ್ರಿ ನಾವಡರ ತುಳುನಾಡಿನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕರ್ ಅವರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ನಾನು, ಬಿ.ಎಂ.ಇಚ್ಲಂಗೋಡ್ ಅವರ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಜಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಮತಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ, ಫಕೀರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರ ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ಮೊದಲಾದ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರು ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಆರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್. ಹೀಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಆಡುಂಬೊಲ ಆಗಿದೆ.
ಮಾನಿಗ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಮಾಯಾಂದಾಲ್, ನಾಗಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನಗಳು ಸ್ತ್ರೀ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಮಾತೃರೂಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದರ ಹೆಣ್ಣುತನದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಗಹನವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಗಾಯತ್ರಿ ನಾವಡ ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಸ್. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಲೇಖನವು ತುಳುನಾಡಿನ ಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಗೇಣಿದಾರರ ಏಣಿಯಾಟ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಿವರವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಡಲು
ಎಸ್. ಆರ್. ವಿಜಯ ಶಂಕರ್ ಅವರು ಪಡ್ನೂರಿನ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಬರಹವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕತೆಗಾರ ಬೊಳುವಾರು ಮಹಮ್ಮದ್ ಕುಂಞ ಅವರ ಒಂದು ತುಂಡು ಗೋಡೆ ಎಂಬ ಅತ್ಯಪೂರ್ವ ಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಊರಿನಿಂದ ಕರಸೇವೆಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದ ಚಂದ್ರಣ್ಣ ತಂದ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಗೋಡೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ತುಂಡೊಂದು ಮತ್ತು ವಿಧವೆ ರೊಟ್ಟಿ ಪಾತುಮ್ಮಳು ಕಟ್ಟಲು ಯೋಚಿಸುವ ಮನೆಯೊಂದರ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆದ ಕತೆಯಿದು. ಕತೆಯೋದಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಲವಾಗುವುದು.
ಅಡಿಗರ ಕವನಗಳ ತುಣುಕುಗಳು, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ, ಎಂ. ವ್ಯಾಸ, ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ಬಿ.ಎಂ. ಬಶೀರ್, ಆರ್ ಕೆ ಮಣಿಪಾಲ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಾರ್ಕಳ, ಸುದೇಶ್ ಮಹಾನ್ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳ ಕಡಲಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕವಿತೆಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ.

Sunday, March 29, 2009

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ....ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ

ಸೃಷ್ಟಿ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರು ಹೊರ ತಂದಿರುವ ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ "ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ" ಕರಾವಳಿಯ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ದಿ ವೀಕ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ದೆಹಲಿಯ ಸ್ಥಾನೀಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಕೆ.ಎಸ್. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೯ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು. (ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದವರು ಬಸ್ತಿ ದಿನೇಶ್ ಶೆಣೈ)
ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವುದು...

ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ ಎಚ್. ಎಸ್. ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ...

ಬಿಡುಗಡೆ ನಂತರ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಚ್ಚಿ...

ಐ.ರಾಮ ಮೋಹನ್ ರಾವ್

ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ, ಕೇಸರಿಬಾತ್, ಕಾಫಿ...

ಬಂದ ಮಂದಿ...

ಗುರು ಬಾಳಿಗ

ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ವಾರ್ತಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಎ.ಎನ್.ಐ.ಯ ಸಂಪಾದಕ ಶ್ರೀ ರಾಮಮೋಹನ್ ರಾವ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಾಡಿದರು. ಕವಿ ನಾಟಕಕಾರ ಎಚ್.ಎಸ್. ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಭರತಾದ್ರಿ ಅವರೂ ಮಾತಾಡಿದರು. ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಉಷಾ ಭರತಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ನಾಯ್ಕ್ ಮಾತಾಡಿದರು. ದೆಹಲಿಯ ಲೋಧಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯ ಸೆಮಿನಾರ್‍ ಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತು ಮಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಗುರುಬಾಳಿಗ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಜತೆಗೆ ಜಲಜಾರಾಜು ಅವರು ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ ಅವರ ಶ್ರೀಮುಖ ಎಂಬ ಕವನಕ್ಕೆ ರಾಗ ನೀಡಿ ಹಾಡಿದರು.

Thursday, March 26, 2009

ನಾಲ್ಕನೆ ಸ್ಥಂಭ

ಕಳೆದ ಮಹಾಚುನಾವಣೆಯ ಈ ಚುನಾವಣೆಯ ನಡುವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅತೀವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅತಿರೇಕದ ವರದಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ಓದುಗವರ್ಗದ ಒಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಂಭ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸಮಾಜವು ಅದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯಾಚೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಂಗುಬಡಿದು ಭ್ರಮನಿರಶನಗೊಂಡದ್ದೂ ಇದೆ. ಗುಣಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜನರ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲಾರದು ಎಂದನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅಧೋಗತಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮಾಧ್ಯಮದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾರಕಪ್ರಾಯವಾಗಿವೆ.
ಚುನಾವಣೆ ಘೋಷಣೆಗೆ ನಮ್ಮ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕೃತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾತೊರೆದು ಕಾದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ಕೆಲ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸರಕಾರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟವನ್ನು ನೀಗಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀಪುಟಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕಾಡಿದವು. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೇಡಿಯೋ, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಈ ಸಲದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಣಮಾಡಿದವು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಲ್.ಕೆ.ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಜಾಹಿರಾತು ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಎರಡು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತು ನೀಡಿದೆ.
ಚುನಾವಣೆ ಆರಂಭವಾದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಂತೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಕೆಲವೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವೆಲ್ಲಾ ತಾವು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಓದುಗರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜದ ನಾಲ್ಕನೆ ಸ್ಥಂಭದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅವರಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಕೆಲಸ ನಡೆದರೆ ಅದು ಸುದ್ದಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಆಭಾಸ.
ಇದರ ನಡುವೆ ನನ್ನ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಇನ್ನೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕನೆ ಸ್ಥಂಭ ಎನ್ನುವ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದುದು ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣ. ನಾವು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೇ ನಕರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೂ ಕಟ್ಟಕಡೆಗೂ ಜಯಿಸುವುದು ಅವರೇ. ಎನ್‌ಡಿಎ, ಯುಪಿಎ, ಎಡ ಮತ್ತು ತೃತಿಯ ರಂಗಗಳೆಂದು ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆಗೆ ಕರಗುವ ಹಿಮದಂತೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಒರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಡಿಯು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ದೂರ ಹೋದರೆ ಯುಪಿಎಯ ಅಂಗ ಪಕ್ಷಗಳು ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ದಾರಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂದು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಮಹಾಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಒಬ್ಬರಲ್ಲ, ಇಬ್ಬರಲ್ಲ. ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅಡ್ವಾಣಿ, ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ಮಾಯಾವತಿ, ಮುಲಾಯಂ ಸಿಂಗ್, ಶರದ್ ಪವಾರ್, ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್, ರಾಮ ವಿಲಾಸ್ ಪಾಸ್ವಾನ್, ದೇವೇಗೌಡ ಮೊದಲಾದವರು ಚುನಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ ಏರುಪೇರುಗಳಾದರೂ ತಾವು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಬಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದಾಳಗಳನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಿತರಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಕೆಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ. ಮಹಾನ್ ಸಂಪಾದಕರುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಗಾಬರಿಯಾದಂತಿದೆ. ನಿಷ್ಟುರವಾದ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳು, ಓದುಗರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟದಿಶೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗ್ರಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಅಂಕಣಬರಹಗಳು ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪುಟಗಳಿಂದ ಬಹಳ ದೂರ ಹೋಗಿವೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ವೃತ್ತಿನಿಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೆ ಸ್ಥಂಭವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸಂವಹನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಒಳಗೊಳಗೆ ನಾನು ನೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಜಯ್ ಹೋ...

Wednesday, March 18, 2009

ಜಾಗತೀಕ ನಿದ್ರಾ ದಿನ.




ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಂದು ದಿನ ಇದ್ದಂತೆ ನಿದ್ದೆಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಇದೆ. ಜಾಗತೀಕ ನಿದ್ರಾ ದಿನ. ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು. ಅದು ಒಂದು ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿದ್ರಾ ರಾತ್ರಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಹಗಲಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಮಾರ್ಚ್ 20 ಮತ್ತು 21 ಎರಡೂ ದಿನವಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಜಾಗತೀಕ ನಿದ್ರಾ ದಿನದ ದಿವಸ ಮಲಗಿದವರು ಮರುದಿನವೂ ಏಳದೆ ಎರಡೂ ದಿನ ನಿದ್ರಾದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ದಿನಾಚರಣೆಗೂ ಒಂದು ಥೀಮ್ ಇದ್ದಂತೆ ಈ ವರ್ಷದ ನಿದ್ದೆಯ ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ಗಾಡಿ ಚಲಾಯಿಸಿ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಾ ಎಂದು ಥೀಮ್. ಮಂಗಳೂರಿನ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಉಳಿದ ಕೆಲವರು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ನಿದ್ರಾದಿನವನ್ನು ಕಳೆದೆರಡು ತಿಂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರಂತೆ. ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವಿಲ್ಲ. ಮನೆಯವರು ಮನೆಗೆ ಬೇಗ ಬಾ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಊರಿನವರು ಮನೆಗೆ ಬೇಗ ಹೋಗು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅದಕ್ಕೆ.
ನಾನೂ ಈ ಬರಹವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಮುಗಿಸಿ ಜಾಗತೀಕ ನಿದ್ರಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಮುಂದಿನ ಬರಹದವರೆಗೆ ನಾನೂ ಬ್ಲಾಗ್ ಲೋಕದವರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿದ್ರಾದಿನವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೂ ಬ್ಲಾಗ್ ತೆರೆದು ಒಂದೆರಡು ಬರಹ ಹಾಕಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ನಿದ್ರಿಸಿರುವ ಬ್ಲಾಗಿಗರು ಈ ಜಾಗತೀಕ ನಿದ್ರಾ ದಿನದ ಮೇಲಾದರೂ ಏಳಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುವೆ.
ಒಲವಿನಿಂದ
ಬಾನಾಡಿ

Monday, March 9, 2009

ಕೊಟ್ಟರೆ ಬರುವವರು

ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಪದವೀಧರರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನೇಮಕಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದೂವರೆ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಸಂಬಳದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹುದೇಶಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉದ್ಯಮಗಳು ಈ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಕೊಡಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದರು. ಅಹಮದಬಾದ್‌ನ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಭಾರತದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗರಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕಾರಣ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಪದವೀಧರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹಾಕಿರಲೂ ಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಬಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೇ ಸುರಿದು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಂದು ಪದವೀಧರರನ್ನು ಕೊಂಡರೂ ಸರಾಸರಿ ಸಂಬಳ ಮಾತ್ರ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟೇ. ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಕೋಟಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿದೆ.
ಇದುವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಕೊಂಡು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಾಶೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸರಕಾರದ ನೀತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಬಳ ನೀಡಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ವರ್ಷದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾದ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೮ ಮತ್ತು ಆರು ಪದವೀಧರನ್ನು ಸೆಳೆದಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಭಾರತದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಐದು ಪದವೀಧರರನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವೀಯಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಸ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬಂದರೂ ಏಕರೀತಿಯ ಸಂಬಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ನಿಪುಣತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವ ಸಂಬಳ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಷ್ಟೂ ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವೀಧರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಚಕ್ರದಡಿ ಉರುಳಿದ ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ಈ ಎಲ್ಲ ಪದವೀಧರರು ಮುಂದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗುವಾಗ ಬೇರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳ ಸಿಗುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಬಿಡಲಾರರು ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ.

Friday, March 6, 2009

ಒಂದು ಜತೆ ಚಪ್ಪಲಿ, ಗಡಿಯಾರ




ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ. ಅವರ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಫ್ರೇಮಿನ ಕನ್ನಡಕ, ಒಂದು ಜತೆ ಚಪ್ಪಲಿ, ಗಡಿಯಾರ, ಊಟದ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿಜಯ ಮಲ್ಯ ಅವರು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮಿಲಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ನೀಡಿ ಮತ್ತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ಒಟಿಸ್ ಒಮ್ಮೆ ತಾನು ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಖಾಸಗಿ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಏಲಂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೊನೆಗೂ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುವಂತಾಗಿದೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಅದು ಏಲಂ ಆದರೂ ದೆಹಲಿಯ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಸೊಂದು ಇರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೂಡಲೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರಕಾರ ಒಪ್ಪಲಾರದು.
ವಿಜಯ ಮಲ್ಯ ಅವರು ಈ ಏಲಂನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಸುದ್ದಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸಂತ್ ಸಿಂಘ್ ಚತ್ವಾಲ್ ಅಥವಾ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು, ಗುಜರಾತ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಲಿಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತ ಸರಕಾರವೂ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಘ್ ಅವರೂ, ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಈ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೇಗಾದರೂ ಮರಳಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಲಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಒಂದೊಮ್ಮೆ ವಿದೇಶಿಯರು ಭಾರತವನ್ನು ಲೂಟಿಗೈದು ಇಲ್ಲಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಸಾಗಿಸಿರುವುದನ್ನು ಈಗ ಬಲಿಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಬಹುದೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಸರಕಾರವೇ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ ಮಲ್ಯರಂಥ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮಿಲಿಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡಬಹುದು. ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾರತದ ಗೌರವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಂತಹ ಇಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಮಿಂಚು
ಅಂದ ಹಾಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕನ್ನಡಕ, ಕೋಲು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಕಲಿ ಪ್ರತಿಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಸಿಗುವುದಂತೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾಕಿಲ್ಲ! (photo: Reuters/)

Thursday, March 5, 2009

ಮಹಾಚುನಾವಣೆ

ಮಹಾಚುನಾವಣೆ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರ್ಣಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಕಾಯಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಎದೆಯೊಳಗಿನ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆಯೆ? ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ನೀಡುವ, ಪಕ್ಷಾತೀತ ಧೋರಣೆಯಿದೆಯೇ? ನಾವು ನಂಬಬಹುದಾದ ಅಂಕಣಕಾರರು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿವೃತ್ತ ಸಂಪಾದಕರುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಓದದ ಕಬ್ ವರದಿಗಾರರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಳೆಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ದೇಶದ ಗಹನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲ್ಲಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು? ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟತೆ ಅಗತ್ಯತೆ ಸದಾ ಇರಬೇಕು ಆದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು. ಐದು ವರ್ಷ ಆಳಿದ ಯುಪಿಎ ಸರಕಾರದ ಸಾಧನೆಯೇನು? ಕಳೆದಬಾರಿ ಸೋಲುಂಡ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಯಾಕೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು? ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಈಗ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹೋಗುವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಯಾರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕಲುಷಿತ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಟಕ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹಾಗೇ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾರೋ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ನಮಗೇನೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಲ್ಲ ಎಂದು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತೆ ಮುಸುಕೆಳೆದು ಮಲಗುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ರೀಡಾರಂಗದ ಜನ, ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ಜನ ಚುನಾವಣ ಕಣದಲ್ಲಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕೈವಶಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಾದು ಕುಳಿತಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತುಟಿ ಬಿಚ್ಚದ ನಟರು, ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದವರು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಏನೂ ಮಾಡದವರು ದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವರು? ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೇ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಆರಿಸಿಬಂದ ಇಂಥ ನಟರೊಬ್ಬರು ಸಚಿವರಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು, ಕೊಟ್ಟ ರಾಜಿನಾಮೆ ಸ್ವೀಕಾರವಾಗದೆ ಹಾಗೇ ಇದ್ದರು. ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಕಳೆದ ಐದುವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಾಗೇ ಇರಬೇಕು! ನಿಷ್ಟಾವಂತರಾಗಿ, ಜನರ ನಿಜವಾದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರೊಫೆಶನ್ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಬಹುದೆ? ಇಂದಿನ ಯುವ ನೇತಾರ ಭಾವಿ ಯುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಂದೆಣಿಸುವ ರಾಹುಲ ಗಾಂಧಿಯೂ ತನ್ನ ಮನೆತನದ ಭಾರದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಕುರಿತು ಆತಂಕವಿದೆ. ಆತಂಕ ಈಗಿನ ತಲೆಮಾರಿಗಿಂತ ಎರಡು ತಲೆಮಾರು ಹಿಂದಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡ್ವಾಣಿಯವರ ಕುರಿತೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸುದೃಡ ಸರಕಾರ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಇಲ್ಲವೆ?
ಮಿಂಚು
ಕಳೆದ ಎರಡು ಮಹಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ ಪ್ರಮೋದ್ ಮಹಾಜನ್ ಈಗಿಲ್ಲ. ಅಡ್ವಾಣಿಯವರನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿಟ್ಟಿರುವ ಪಕ್ಷದ ಎರಡನೆ ಸಾಲಿನ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲವನ್ನು ನೀಡಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವರೇ? ದಿನ ಬಹಳವಿದೆ. ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು.

Sunday, March 1, 2009

ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಭಾವನೆ


ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ತಟದ ವರೆಗಿನ ಭೂಭಾಗದ ಜನ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಈ ಬರಹದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನ, ಭೂತದ ಕೋಲ, ಬೈದರ್ಕಳ ಗರಡಿ, ಕಂಬಳ, ಕೆಡ್ಡಸ ಮೊದಲಾದುವು ಇಲ್ಲಿನ ಅನುಪಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತುಣುಕುಗಳು. ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಕುಂದಾಪ್ರ ಕನ್ನಡ, ಹವ್ಯಕ, ಬ್ಯಾರಿಭಾಷೆ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ, ಅರೆಕನ್ನಡ ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯ ಅನೇಕ ಕವಲುಗಳು. ಪುತ್ತೂರಿನ ತುಳು ಬೇರೆ, ಉಡುಪಿಯ ತುಳು ಬೇರೆ. ಶಿವಳ್ಳಿಯವರ ತುಳುಬೇರೆ, ಗೌಡರ ತುಳು ಬೇರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಆರಾಧ್ಯಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಧರ್ಮದ ಜನರು ಹೋಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಜೈನ, ಅಣ್ಣಪ್ಪನಂತಹ ದೈವದ ಆರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಪ್ಪನಾಡು ಡೋಲು, ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಅಂಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿರಂತರ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದ ಇದಿನಬ್ಬನ ಮಗ ಸುಲೇಮಾನ್, ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರ ಮಗ ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ದೂಜ ಸೋಜರ ಮಗಳು ಐರಿನ್ ಒಂದೇ ಕೊಡೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತೋಟದ ಬದಿಯ ಗದ್ದೆಯ ಹುಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರ ಕೈಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ತಲುಪುವಾಗ ಎಲ್ಲರ ಹೆತ್ತವರೂ ಮಕ್ಕಳು ಬಂದರಲ್ಲಾ ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಗುಡ್ಡ, ಬೆಟ್ಟ, ತೋಟ, ಗದ್ದೆ, ಪಡ್ಪು, ಅಡ್ಕ, ಪದವು, ಮಜಲುಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತುಣುಕುಗಳು ಸೇರಿ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯ ಪ್ರಮೋದ, ತುಂಬೆಯ ಅಬ್ದುಲ ಅಜೀಜ್, ಕೊಳ್ನಾಡಿನ ಕೃಷ್ಣ ಸಾಲ್ಯಾನ್, ನಾರಾವಿಯ ರಿಚಾರ್ಡ್, ಉಜಿರೆಯ ಭಾಗಿರಥಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೆಂಬ ಅತೀವ ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ. ಕದ್ರಿಗುಡ್ಡೆಯ ಆಕಾಶ ಚುಂಬಿಸುವ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ರತ್ನಾಕರ ಪೂಜಾರಿಯ ಮಗಳು ಸುಶ್ಮಿತಾಳಿಗೆ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರು ಹಿಂದಿನ ಮೋನಪ್ಪ ಪೂಜಾರಿ ಸರಪಾಡಿಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳದೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಓಡಿಹೋದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಊರಿನಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಜಗತ್ತು ಇಪ್ಪತೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಅಡಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಬಂದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೆಡೆ. ಏರುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮಾಲ್‌ಗಳು ಐಟಿಬಿಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು, ಹೊರ ನಾಡಿನಿಂದ ಬಂದವರು ಹೀಗೆ ದಶಕಗಳ ಮುಂಚಿನ ಭೌತಿಕ ಮಂಗಳೂರು ಈಗ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳು ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೋಮುದಳ್ಳುರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಜರಂಗದಳ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರು ಇಳಿಬಿಟ್ಟು ಗಿಡ ಮರವಾಗತೊಡಗಿತು. ರಾಮಮಂದಿರದ ಸುಳ್ಳು ಕನಸನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಜನ ಭಾವಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಳಿಗೆಗೊಂಡರು. ಅವರು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಕನಸುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ತರಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. ಅಧಿಕಾರ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಕೆಳಸ್ತರದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ತನಕ ಹಣ ಹರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಲಪಂಥೀಯ ಧೋರಣೆಗಳಿಗೆ ಕೋಮುಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಮಾಜ ರಣರಂಗವಾಯಿತು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆದರ್ಶವಾಗತೊಡಗಿದರು.
ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಜನ ಕಷ್ಟದಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ಬ್ಯಾಂಕ್, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿ, ಉದ್ಯಮ, ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಠಿಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಿಂದುಂಡು ತೇಗಿದ ಈ ತಲೆಮಾರು ಸ್ವಂತಕ್ಕೇನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿತು. ಸುಳ್ಳು ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಗುಮಾನಿಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿಧರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ ಬಿರುಕುತರುವಂತಹ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಇರುವ ಹಳ್ಳಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಫ್ -ಎತ್ತು ಕೋಣಗಳ ಮಾಂಸ, ಗೋಮಾಂಸವಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಗೋವು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜನೀಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಜನರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜನ, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಇಲ್ಲಿಯವೇ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಜನ ಧರ್ಮಾಂತರವಾದವರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಮಸಲ್ಮಾನರೊಡನೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಗೆ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಬಿತ್ತು. ಚರ್ಚುಗಳು ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದುವು. ನೆರೆಮನೆಯ ಬಾಯಮ್ಮ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟರು. ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಕ್ಕೆ ದಿಗಿಲಾಯಿತು. ಊರಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ಮಾಧ್ಯಮವೆಲ್ಲಾ ಚರ್ಚ್ ದಾಳಿ ಸುದ್ದಿ, ಇದು ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನಲು ನಾಚಿಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಕರ್ಫ್ಯೂ ಏನು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯ ಜನರಿಗೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಾರವು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಥಮ ಬಿಜೆಪಿ ಸರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರರೂಢವಾದಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳಗೆ ಭೀತಿಯೂ ಆವರಿಸಿತು. ಸ್ಥಳೀಯರೇ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕವು ಗುಜರಾತ್ ಮಾದರಿಯ ಬದಲು ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವಾಯಿತೋ ಎಂಬ ದಿಗಿಲು ಉಂಟಾಯಿತು. ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು.
ಇದರ ನಡುವೆ ಏಕಾಏಕಿ ಪಬ್‌ದಾಳಿ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಮೊದಲೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರ್ಣರಂಜಿತ ವರದಿ, ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯಮಾಡಿದವು. ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮೂಡಿಬಂದವು. ದಕ್ಷಿಣದಿಲ್ಲಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯೊಬ್ಬಳು ಕೆಂಪುಚಡ್ಡಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನೇ ಆರಂಭಿಸಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಯುಗದ ಆಯುಧವನ್ನು ಬಲಪಂಥೀಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಳು. ಮಂಗಳೂರಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧಃಪತನಕ್ಕಿಳಿದ ದುಃಖ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಡು ಬಂತು.
ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಬದುಕಿನ, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತನೆಗಳ, ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡು ಭೇದ ಭಾವಿಸದ ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟು ಪಬ್‌ಗೆ ಹೋದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿತು. ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲುಗಾಡಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದೇಶವಿದೇಶದ ಮಂಗಳೂರಿಗರು ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ರೋಧಿಸತೊಡಗಿದರು.
ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಡಲ ತೆರೆಗಳು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ದಡಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವರು ಯಾರು ಎಂದು ಯಾವತ್ತೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಶೆಗಳು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪಬ್‌ಗೆ ಹೋದವರು, ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಹೋದವರು, ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಯಾಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬೇಕು?