© pic by ani - my collection
ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ಪುಸ್ತಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ೩೬ ಬರಹಗಾರರ ಲೇಖನಗಳಿವೆ.
ಆರಂಭ
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರ ಸಪ್ಟಂಬರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚ್ ದಾಳಿ ನಂತರ ಜನವರಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಬ್ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಜನ ತಲ್ಲಣಗೊಡಿರುವುದು ನಿಜ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಅಗ್ರಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಣಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಬರಹಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಬ್ಲಾಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರಿತು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹರು. ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಈ ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣ.
ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬಹುತೇಕ ಬರಹಗಾರರ ವಯಸ್ಸು ನಲ್ವತ್ತು ದಾಟಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರು ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯುವಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಬರಹಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೌಢ ಬರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತು ದಾಟದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಂಗಳೂರು ಜನರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬಹುದು.
ತಲ್ಲಣ
ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿರುವ ಅಂಕಣಕಾರ ದಿನೇಶ್ ಅಮೀನ್ ಮಟ್ಟು, ಮುಸಾಫರ್ ಅಸ್ಸಾದಿ, ಕೆ.ವಿ.ತಿರುಮಲೇಶ್, ಭಾಸ್ಕರ ಹೆಗ್ಡೆ, ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಡಿ.ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷಣ, ವಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣ, ಜಿ.ಎನ್. ಮೋಹನ್, ಶಶಿಧರ್ ಭಟ್ ಮೊದಲಾದವರ ಬರಹಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಬ್ ದಾಳಿ ನಂತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಲ ತಡಿಯ ತಲ್ಲಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕಾಗಿರುವ ಈ ಬರಹಗಳು ಒಂದು ದಿನದ ಬಾಳುವೆ ಇರುವ ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಭಾಸ್ಕರ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾನ್ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವ ಆಕಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಹಿಂಸಾಚಾರ ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಈಗ ಲೇಟೆಸ್ಟು - ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಾಜದ ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿ ಓಡಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ನಾಯಿ ನರಿಗೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಸಮಾಜದ ರೀತಿ ರಿವಾಜ್ ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಇಂತಹ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಗುಲಾಬಿ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ತಮ್ಮ ಭೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮತೀಯ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಅಪೂರ್ವ ಮಾದರಿಯಂತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜ ಮತಧರ್ಮದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ, ತಾಲಿಬಾನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಂದಿಯ ಉಪಟಳದಿಂದಾಗಿ ಮಗ್ದ ಮನಸಿನ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಎಂತಹ ಭಯದ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಕೋಮುದಳ್ಳುರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನು ವ್ಯಾಪಾರದ ಜಗಳದೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಘರ್ಷ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಶಶಿಧರ್ ಭಟ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಂದಕ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮುಜಾಫರ್ ಅಸ್ಸದಿ ಅವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕೋಮುವಾದ ಹಾಗೂ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮನ್ವಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೋಮುವಾದ ರಾಜಕಾರಣದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಇವತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಯೆಂಬುದು ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಘಟನೆ. ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಗಳು ಕೋಮುವಾದದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಶನಗೊಳ್ಳುವುದು ವಾಸ್ತವವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಬ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಕವಿ, ಅಂಕಣಕಾರ ಕೆ. ವಿ. ತಿರುಮಲೇಶ್ ತಿರುಗೇಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಗಮನಿಸಿದರೆ ರವಿಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಲಾರೆವು. ಯಾವ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ರವಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾನ ಮುಚ್ಚುವ ವಡ್ಯಾಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದು ನಾವು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಒಳ ಉಡುಪು ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ್ದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಬೊಬ್ಬಿರಿಯುವ ಹಿಂದೂ ಸನಾತನಿಗಳು ನಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಈ ವಿದೇಶಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿತ್ತೊಸೆದು ನಾರುಡುಗೆ ಧರಿಸಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿರಬೇಕೆಂದೇ? ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ತಿರುಮಲೇಶ್.
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಬಣ್ಣ ಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎನ್. ಮೋಹನ್ ಅವರ ಬರಹದ ಮಾತು ಪದೇ ಪದೇ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕೈ ರಕ್ತ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜನರನ್ನು ತಿದ್ದುವ, ಬದಲಿಸುವ ದಾರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಯೋಚನೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮ ಈ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮೈ ಕಾಯಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಲಾಭದ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಾಜಕತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹೊಣೆಗೇಡಿತನವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಂಕಣಕಾರ ದಿನೇಶ್ ಅಮೀನ್ ಮಟ್ಟು ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಅರಸು ಅವರ ಅವಸರದ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನ ಪೂಜಾರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಟಿ.ಎ.ಪೈ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. .. .. .. ಇಂದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಂತಹ ಅರಾಜಕತೆಯೊಂದು ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಹೊಣೆಗಾರರು. ಇವರಿಂದ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಲನೆ ಇಲ್ಲ.
ಹೀಗೆ ಕಡಲತಡಿಯ ತಲ್ಲಣಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಬರಹಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಕಡಲ ತಡಿ
ಜತೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಹಿರಿಯರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರೊ. ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರ ಬಹುಭಾಷೆಗಳ ಆಡುಂಬೊಲ, ಎಸ್.ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಬಹುಧರ್ಮಗಳ ಬೀಡು, ಗಾಯತ್ರಿ ನಾವಡರ ತುಳುನಾಡಿನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕರ್ ಅವರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ನಾನು, ಬಿ.ಎಂ.ಇಚ್ಲಂಗೋಡ್ ಅವರ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಜಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಮತಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ, ಫಕೀರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಕಟ್ಪಾಡಿ ಅವರ ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ಮೊದಲಾದ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರು ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಆರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್. ಹೀಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಆಡುಂಬೊಲ ಆಗಿದೆ.
ಮಾನಿಗ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಮಾಯಾಂದಾಲ್, ನಾಗಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನಗಳು ಸ್ತ್ರೀ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಮಾತೃರೂಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದರ ಹೆಣ್ಣುತನದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಗಹನವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಗಾಯತ್ರಿ ನಾವಡ ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಸ್. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಲೇಖನವು ತುಳುನಾಡಿನ ಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಗೇಣಿದಾರರ ಏಣಿಯಾಟ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಿವರವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಡಲು
ಎಸ್. ಆರ್. ವಿಜಯ ಶಂಕರ್ ಅವರು ಪಡ್ನೂರಿನ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಬರಹವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕತೆಗಾರ ಬೊಳುವಾರು ಮಹಮ್ಮದ್ ಕುಂಞ ಅವರ ಒಂದು ತುಂಡು ಗೋಡೆ ಎಂಬ ಅತ್ಯಪೂರ್ವ ಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಊರಿನಿಂದ ಕರಸೇವೆಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದ ಚಂದ್ರಣ್ಣ ತಂದ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಗೋಡೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ತುಂಡೊಂದು ಮತ್ತು ವಿಧವೆ ರೊಟ್ಟಿ ಪಾತುಮ್ಮಳು ಕಟ್ಟಲು ಯೋಚಿಸುವ ಮನೆಯೊಂದರ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆದ ಕತೆಯಿದು. ಕತೆಯೋದಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಲವಾಗುವುದು.
ಅಡಿಗರ ಕವನಗಳ ತುಣುಕುಗಳು, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ, ಎಂ. ವ್ಯಾಸ, ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ಬಿ.ಎಂ. ಬಶೀರ್, ಆರ್ ಕೆ ಮಣಿಪಾಲ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಾರ್ಕಳ, ಸುದೇಶ್ ಮಹಾನ್ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳ ಕಡಲಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕವಿತೆಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ.
ಡುಹಿಡಿದ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಶೋಕನು ಕಳಿಂಗರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಗೆ ಅಹಿಂಸೆಯ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಹಾರಾಜನ ಪಾಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದಡುಗೆಯ ನಿರ್ಬಂಧ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶುಶ್ರೂಸೆಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಗೆ ನೈತಿಕ ಧರ್ಮದ ಭೋಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಸಲಾದ ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನಗ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಆನೆಯ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧನು ಗಜೋತ್ತಮನಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭ ಸೇರಿದುದನ್ನು ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಸಾರುತ್ತದೆ. 
